سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
31
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
سپرده شدهاند جمعآورى كنم ، چرا كه آنها در تبليغ اسلام ، تشيع ، علوم و افكار سهيم بودهاند . در تاريخ چه افراد گمنام باشند و چه نامور ، همه مهرههاى مهم به شمار مىروند . به عقيدهء ما نكتهء اساسى در آغاز و انجام تاريخ ، زندگى انسانها و نيز احياى علم و عمل آنان است . در مواردى كه نتوانستيم تاريخ قطعى ولادت يا وفات را پيدا كنيم ، براساس قراين ، زمان تقريبى را تعيين كردهايم . اگر تاريخ قطعى شخص مورد نظر را پيدا كرديد آن را اصلاح كنيد و ما را هم مطّلع فرماييد . توجّه مخصوص ما معطوف به تصنيفات و تأليفات و تراجم و تلامذهء آنان بوده است . در درجهء اول فقها ، مفسران و محدثان قرار گرفتهاند . سپس استادان ادبيات عرب و فارسى كه در نگهدارى زبان و فرهنگ اسلامى و تاريخ ادبيات و علوم اسلامى كوشا بودهاند ، مورد مطالعه قرار گرفتهاند . همينطور از ذكر شرح حال كسانى كه در زمينههاى فلسفه و علوم كار كردهاند ، كوتاهى نكرديم ، چرا كه آنان از مدارس عالى فارغالتحصيل شدهاند و با حفظ مذهب به كارهاى مفيد خودشان سرگرم بودهاند . بعضى از سلاطين و امرا كه صاحب علم بودهاند در اين مجموعه ذكر شدهاند ، زيرا آنان در ترويج و اشاعهء علوم اسلامى در شبه قاره سهم بسزايى داشتهاند كه اگر خدا به آنان توفيق نداده بود ، شايد اين همه عالم كه توانستند تشيع را در جهان اسلام گسترش دهند گرد نمىآمدند . بنابراين چطور ممكن است از ذكر آنان صرفنظر كرد . بعضى تصانيف نيز شايان ذكرند . مانند « نزهة الخواطر » كه مثال بارزى در زمينهء تذكرهء علماى هند مىباشد . ما در اين تذكره اسامى را براساس الفبا مرتب كردهايم ، اما با وجود اين در بعضى موارد ترتيب رعايت نشده « 1 » كه البتّه در فهرست مربوط اصلاحات لازم انجام شده است . سبب اين بىنظمى اين است كه اين اثر به مرحلهء كتابت ( چاپ ) داخل شده بود و ديگر ممكن نبود كه صفحات را مجددا به هم بزنيم ، لذا باقيماندهء شرح حال شخصيتها را در جاى مناسب آورديم . اللهم اغفر للمؤمنين و المؤمنات و المسلمين و المسلمات الاحياء منهم و الاموات و تابع بيننا و بينهم بالخيرات . اللهم صل على محمّد و آل محمد و عجل فرجهم محرّم 1400 ه ق لاهور
--> ( 1 ) - البتّه در چاپ نهايى تجديد نظر شده و اسامى براساس الفبايى مرتب شده است . م .